Đi ngược chiều, lùi xe hoặc quay đầu trên cao tốc

Đường cao tốc được thiết kế cho các phương tiện di chuyển với tốc độ cao, cùng chiều và theo phương án tổ chức giao thông chặt chẽ. Vì vậy, hành vi đi ngược chiều, lùi xe hoặc quay đầu xe trên cao tốc không chỉ vi phạm pháp luật mà còn có thể gây ra những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.

Chỉ vì đi quá lối ra, bỏ lỡ nút giao hoặc muốn tiết kiệm vài phút di chuyển, một số tài xế có thể lựa chọn cách xử lý nguy hiểm như lùi xe, quay đầu hoặc đi ngược chiều để trở lại tuyến đường mong muốn. Đây là những hành vi tuyệt đối không nên thực hiện.

1. Đi ngược chiều trên cao tốc nguy hiểm như thế nào?

Khi các phương tiện đang di chuyển với tốc độ cao, người lái xe thường tập trung quan sát phương tiện phía trước, giữ khoảng cách an toàn và xử lý tình huống theo hướng lưu thông thông thường.

Một chiếc xe bất ngờ xuất hiện từ phía ngược chiều có thể khiến các tài xế khác không kịp nhận biết và phản ứng. Việc đánh lái đột ngột để tránh xe cũng có thể dẫn đến va chạm liên hoàn, mất kiểm soát phương tiện hoặc đâm vào dải phân cách.

Đáng chú ý, tài xế đi ngược chiều có thể cho rằng mình đã bật đèn cảnh báo hoặc chạy sát lề nên không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, những biện pháp này không làm cho hành vi đi ngược chiều trở nên hợp pháp hay an toàn.

Nguyên tắc cần nhớ: Tuyệt đối không đi ngược chiều trên cao tốc để quay lại lối ra đã bỏ lỡ, kể cả khi quãng đường phải đi thêm khá xa.

2. Lùi xe trên cao tốc: Sai lầm có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng

Một tình huống thường gặp là tài xế phát hiện đã đi quá nút ra nhưng vẫn cố lùi xe để trở lại đúng vị trí cần rẽ.

Hành động này đặc biệt nguy hiểm bởi các phương tiện phía sau có thể đang tiến đến với tốc độ cao. Người lái xe khác khó dự đoán được một chiếc ô tô đang lùi trên tuyến đường vốn dành cho giao thông cùng chiều.

Ngay cả khi phía sau có vẻ vắng xe, tài xế cũng không thể bảo đảm rằng sẽ không có phương tiện xuất hiện trong vài giây tiếp theo.

Theo Điều 16 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện không được lùi xe trên đường cao tốc.

Do đó, nếu bỏ lỡ lối ra, tài xế cần tiếp tục di chuyển đến nút giao hoặc lối ra tiếp theo được phép sử dụng, sau đó lựa chọn lộ trình phù hợp.

3. Quay đầu xe trên cao tốc có được phép không?

Câu trả lời là không được tự ý quay đầu xe trên đường cao tốc.

Theo quy định về giao thông trên đường cao tốc tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, phương tiện phải tuân thủ chiều lưu thông, làn đường, biển báo và phương án tổ chức giao thông.

Việc quay đầu xe khiến phương tiện thay đổi hướng di chuyển đột ngột, có thể cắt ngang dòng xe đang chạy và tạo ra nguy cơ va chạm nghiêm trọng.

Một số lý do tài xế thường viện dẫn như đi nhầm đường, cần đón người, quên đồ hoặc muốn rút ngắn quãng đường đều không phải căn cứ để tự ý quay đầu.

Nếu cần đổi hướng, tài xế phải tiếp tục đến vị trí ra vào hoặc nút giao được phép, sau đó thực hiện theo hướng dẫn giao thông.

4. Mức phạt đối với ô tô đi ngược chiều, lùi xe hoặc quay đầu trên cao tốc

Theo điểm đ khoản 11 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô thực hiện một trong các hành vi sau sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng:

• Điều khiển xe đi ngược chiều trên đường cao tốc.
• Lùi xe trên đường cao tốc.
• Quay đầu xe trên đường cao tốc.

Quy định này áp dụng trừ trường hợp xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ khẩn cấp theo quy định pháp luật.

Đây là mức xử phạt rất nghiêm khắc, phản ánh tính chất nguy hiểm của các hành vi có khả năng gây tai nạn ở tốc độ cao.

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp liên quan đến giấy phép lái xe nếu đáp ứng điều kiện quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Việc áp dụng cụ thể phải căn cứ hành vi và quy định tương ứng.

Nếu hành vi vi phạm gây tai nạn, tài xế còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại; trường hợp có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

5. Đi quá lối ra cao tốc thì phải xử lý thế nào?

Đây là tình huống không ít tài xế gặp phải, đặc biệt khi di chuyển trên tuyến đường lạ hoặc sử dụng hệ thống dẫn đường không kịp thời.

Để xử lý an toàn, người lái xe cần thực hiện các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, không phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột. Tiếp tục di chuyển theo chiều lưu thông và giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước.

Thứ hai, không lùi xe, quay đầu hoặc đi ngược chiều. Không sử dụng làn dừng xe khẩn cấp hoặc phần lề đường để di chuyển ngược lại chỉ vì muốn tìm lối ra.

Thứ ba, tiếp tục đến lối ra tiếp theo. Sau khi ra khỏi cao tốc tại vị trí được phép, tài xế có thể sử dụng bản đồ hoặc hệ thống dẫn đường để lựa chọn tuyến đường phù hợp.

Thứ tư, chỉ dừng xe khi thật sự cần thiết và đúng quy định. Nếu phương tiện gặp sự cố, hãy thực hiện các biện pháp cảnh báo, dừng xe tại vị trí phù hợp theo quy định và liên hệ đơn vị quản lý đường cao tốc hoặc lực lượng chức năng khi cần hỗ trợ.

6. Trách nhiệm của tài xế khi gây tai nạn trên cao tốc

Khi xảy ra tai nạn do đi ngược chiều, lùi xe hoặc quay đầu trái quy định, cơ quan chức năng sẽ căn cứ chứng cứ, diễn biến vụ việc, hậu quả và mối quan hệ nhân quả để xác định trách nhiệm của các bên.

Tùy từng trường hợp, người vi phạm có thể phải chịu:

• Trách nhiệm hành chính đối với hành vi vi phạm giao thông.
• Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tài sản, sức khỏe hoặc tính mạng theo quy định pháp luật.
• Trách nhiệm hình sự nếu hành vi và hậu quả đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Không phải mọi vụ tai nạn đều đương nhiên dẫn đến trách nhiệm hình sự. Việc xác định trách nhiệm phải căn cứ vào kết quả điều tra và quy định pháp luật áp dụng đối với vụ việc cụ thể.

7. Giao Thông Vui Vẻ: Đừng đánh đổi an toàn chỉ vì vài phút

Đi ngược chiều, lùi xe hay quay đầu trên cao tốc đều là những hành vi nguy hiểm mà tài xế cần tuyệt đối tránh. Đi nhầm lối ra không phải là vấn đề quá lớn; điều đáng lo ngại là cố sửa sai bằng một hành động có thể đe dọa tính mạng của nhiều người.

Hãy chủ động quan sát biển báo, chuẩn bị hướng đi từ sớm, tuân thủ làn đường và giữ bình tĩnh khi gặp tình huống bất ngờ.

Đi đúng luật – Giữ đúng hướng – An toàn trên mọi hành trình!

GIAO THÔNG VUI VẺ
Website: https://www.giaothongvietnam.vn

Hãy chia sẻ bài viết để giúp cộng đồng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa giao thông an toàn.