NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT VỀ QUY ĐỊNH SÁT HẠCH VÀ CẤP GIẤY PHÉP LÁI XE (ÁP DỤNG TỪ 01/7/2026)

Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới liên quan đến việc sát hạch, cấp, đổi và phục hồi giấy phép lái xe (GPLX) chính thức được áp dụng. Những thay đổi này không chỉ góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi tham gia học, thi và quản lý giấy phép lái xe.

Đáng chú ý, quy định mới đã bãi bỏ phần thi mô phỏng tình huống giao thông, thay đổi trình tự sát hạch, bổ sung quy định về giấy phép lái xe quá hạn, kéo dài thời gian bảo lưu kết quả thi và mở rộng nhiều tiện ích trong việc nộp hồ sơ.

Bãi bỏ phần thi mô phỏng tình huống giao thông

Một trong những điểm mới được nhiều người quan tâm nhất là bỏ hoàn toàn nội dung sát hạch mô phỏng các tình huống giao thông đối với người thi lấy giấy phép lái xe ô tô.

Trước đây, để được cấp GPLX ô tô, học viên phải trải qua nhiều nội dung sát hạch gồm: lý thuyết, mô phỏng tình huống giao thông, thực hành trong hình và thực hành trên đường. Trong đó, phần thi mô phỏng từng gây nhiều tranh luận do cách thức thi còn mới, yêu cầu người dự thi phải xác định đúng thời điểm xử lý tình huống trên phần mềm máy tính.

Kể từ ngày 01/7/2026, nội dung này chính thức được bãi bỏ. Người dự thi sẽ không còn phải thực hiện bài thi mô phỏng mà chỉ cần hoàn thành các nội dung sát hạch còn lại theo quy định.

Không chỉ áp dụng đối với người thi cấp mới GPLX, quy định này còn được áp dụng đối với người thực hiện kiểm tra để phục hồi điểm giấy phép lái xe. Theo đó, trường hợp bị trừ hết điểm GPLX và phải kiểm tra để được phục hồi cũng không còn phải thực hiện phần kiểm tra mô phỏng.

Đây được đánh giá là thay đổi tích cực, giúp giảm áp lực cho người học lái xe, đồng thời rút ngắn thời gian tổ chức sát hạch.

Thay đổi trình tự sát hạch theo hướng khoa học hơn

Quy định mới cũng điều chỉnh trình tự sát hạch nhằm bảo đảm tính logic và phù hợp với năng lực thực tế của người dự thi.

Đối với giấy phép lái xe mô tô

Người dự thi phải đạt phần lý thuyết trước khi được tham gia sát hạch thực hành.

Điều này giúp bảo đảm người điều khiển phương tiện đã nắm được các quy tắc giao thông cơ bản trước khi bước vào phần điều khiển xe.

Đối với giấy phép lái xe ô tô

Trình tự sát hạch được thực hiện theo các bước:

• Đạt phần lý thuyết;
• Đạt phần thực hành trong hình;
• Sau đó mới được dự sát hạch thực hành trên đường.

Việc sắp xếp theo trình tự này giúp đánh giá năng lực của học viên từ kiến thức đến kỹ năng cơ bản rồi mới kiểm tra khả năng điều khiển phương tiện trong điều kiện giao thông thực tế.

Đồng thời, người không đạt ở một nội dung sẽ không phải tiếp tục thi các phần tiếp theo, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí tổ chức sát hạch.

Quy định mới về giấy phép lái xe quá hạn

Một điểm rất quan trọng mà người dân cần lưu ý là quy định xử lý đối với GPLX hết thời hạn sử dụng.

Quá hạn dưới 30 ngày

Nếu GPLX hết hạn dưới 30 ngày, người dân không phải sát hạch lại mà chỉ cần thực hiện thủ tục đổi GPLX theo quy định.

Đây là khoảng thời gian “gia hạn mềm”, tạo điều kiện cho người dân xử lý các trường hợp quên đổi bằng.

Quá hạn từ 30 ngày đến dưới 01 năm

Nếu GPLX quá hạn từ 30 ngày đến dưới 01 năm, người dân bắt buộc phải sát hạch lại phần lý thuyết.

Quy định này nhằm bảo đảm người lái xe vẫn cập nhật được các quy định mới của pháp luật giao thông trước khi tiếp tục điều khiển phương tiện.

Quá hạn từ 01 năm trở lên

Đối với GPLX hết hạn từ 01 năm trở lên, người dân phải sát hạch lại cả phần lý thuyết và phần thực hành.

Điều này xuất phát từ thực tế người không điều khiển phương tiện trong thời gian dài có thể bị suy giảm kỹ năng lái xe cũng như không còn cập nhật đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành.

Kéo dài thời gian bảo lưu kết quả sát hạch

Một điểm mới được nhiều học viên đánh giá cao là quy định về bảo lưu kết quả thi.

Theo đó:

• Kết quả phần lý thuyết được bảo lưu trong thời hạn 01 năm.
• Kết quả phần thực hành được bảo lưu theo thời gian còn lại của phần lý thuyết.

Quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho người dự thi trong trường hợp chưa hoàn thành toàn bộ các nội dung sát hạch ngay từ lần đầu.

Ví dụ, nếu đã đạt lý thuyết nhưng chưa đạt phần thực hành thì người học không phải thi lại lý thuyết trong thời gian bảo lưu, qua đó giảm đáng kể áp lực và chi phí.

Cải cách mạnh thủ tục hành chính

Ngoài việc thay đổi nội dung sát hạch, quy định mới còn tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Linh hoạt về ảnh hồ sơ

Người dân có thể lựa chọn nhiều hình thức cung cấp ảnh khi làm thủ tục:

• Chụp ảnh trực tiếp tại nơi tiếp nhận hồ sơ;
• Nộp ảnh 3×4 nền trắng;
• Trường hợp nộp hồ sơ trực tuyến có thể sử dụng dữ liệu ảnh từ Căn cước công dân.

Việc khai thác dữ liệu số giúp giảm giấy tờ, hạn chế việc phải chụp ảnh nhiều lần và tăng tính đồng bộ trong quản lý.

Linh hoạt nơi nộp hồ sơ

Đối với thủ tục phục hồi điểm GPLX, người dân có thể nộp hồ sơ tại Công an xã, phường nơi thường trú hoặc nơi tạm trú đang sinh sống.

Quy định này giúp giảm đáng kể thời gian đi lại, đặc biệt đối với người lao động làm việc xa nơi đăng ký thường trú.

Đây cũng là bước tiến trong việc phân cấp, phân quyền giải quyết thủ tục hành chính về cơ sở.

Mở rộng đối tượng được đổi GPLX

Theo quy định mới, người nước ngoài có thị thực còn thời hạn từ 90 ngày trở lên sẽ đủ điều kiện để đổi sang GPLX Việt Nam theo quy định.

Điều này tạo thuận lợi cho chuyên gia, người lao động, nhà đầu tư và người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam khi tham gia giao thông.

Thu phí theo từng phần sát hạch

Một điểm mới khác là việc thu lệ phí theo từng nội dung sát hạch.

Người dự thi chỉ phải nộp lệ phí đối với phần thi mình tham gia thay vì đóng gói toàn bộ như trước đây.

Đặc biệt, trường hợp người dân đã nộp lệ phí phần thi mô phỏng nhưng chưa thực hiện do quy định thay đổi thì sẽ được hoàn trả khoản phí này theo quy định.

Việc thu phí theo từng phần giúp bảo đảm công bằng, minh bạch và phù hợp với thực tế tổ chức sát hạch.

Góc nhìn pháp lý

Có thể thấy, các quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 hướng đến mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, giảm gánh nặng cho người dân nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu về chất lượng đào tạo và an toàn giao thông.

Việc bãi bỏ phần thi mô phỏng không đồng nghĩa với việc hạ thấp tiêu chuẩn cấp GPLX, bởi người dự thi vẫn phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiến thức pháp luật và kỹ năng điều khiển phương tiện thông qua các nội dung sát hạch còn lại.

Bên cạnh đó, việc quy định rõ cách xử lý GPLX quá hạn theo từng mốc thời gian giúp nâng cao ý thức của người dân trong việc theo dõi thời hạn giấy phép, đồng thời bảo đảm người tham gia giao thông luôn duy trì đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết.

Nhìn tổng thể, các thay đổi lần này được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng quy trình sát hạch hiện đại, minh bạch, thuận tiện hơn cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giao thông đường bộ.