Vi phạm nồng độ cồn: Mức phạt và hậu quả pháp lý? Từ chối kiểm tra nồng độ cồn có bị xử phạt không?

Vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện giao thông là một trong những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và xử lý nghiêm khắc. Đặc biệt, từ khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực, mức phạt đối với người điều khiển ô tô, xe máy vi phạm nồng độ cồn đã được quy định ở mức cao.

Một vấn đề được nhiều người quan tâm là: Nếu cảnh sát giao thông yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn nhưng người điều khiển phương tiện không chấp hành thì có bị xử phạt không? Từ chối thổi vào máy đo nồng độ cồn có bị coi là vi phạm? Nếu đã uống rượu bia nhưng không hợp tác kiểm tra thì mức phạt được áp dụng như thế nào?

Công ty Luật Dragon sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan để giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

1. Pháp luật quy định thế nào về hành vi vi phạm nồng độ cồn?

Theo khoản 2 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, một trong những hành vi bị nghiêm cấm là điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.

Điều này có nghĩa là pháp luật Việt Nam áp dụng nguyên tắc không có mức nồng độ cồn được phép khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Người điều khiển ô tô, xe máy, xe gắn máy và các phương tiện thuộc phạm vi điều chỉnh đều phải tuân thủ quy định này.

Một số trường hợp vi phạm thường gặp:

• Uống bia, rượu trong bữa tiệc rồi trực tiếp lái xe về nhà.
• Uống một lượng nhỏ rượu bia nhưng vẫn điều khiển xe máy.
• Sử dụng rượu bia từ buổi trưa nhưng buổi tối vẫn lái ô tô.
• Điều khiển phương tiện khi nồng độ cồn trong cơ thể chưa được đào thải hết.
• Không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn của lực lượng chức năng.

Cần lưu ý rằng, dù người điều khiển phương tiện cảm thấy tỉnh táo, không có biểu hiện say xỉn thì vẫn có thể bị xử phạt nếu kết quả kiểm tra xác định có nồng độ cồn.

2. Mức phạt vi phạm nồng độ cồn đối với người điều khiển ô tô

Theo Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt đối với người điều khiển ô tô vi phạm nồng độ cồn được chia thành các mức sau:

Mức 1: Nồng độ cồn chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu hoặc 0,25 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 6 triệu đồng đến 8 triệu đồng.
• Trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Mức 2: Nồng độ cồn vượt quá 50 mg đến 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,25 mg đến 0,4 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 18 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
• Trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Mức 3: Nồng độ cồn vượt quá 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,4 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.
• Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.

Đây là những mức phạt đáng lưu ý đối với người điều khiển ô tô khi tham gia giao thông sau khi sử dụng rượu bia.

3. Mức phạt vi phạm nồng độ cồn đối với xe máy

Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định các mức xử phạt cụ thể.

Mức 1: Nồng độ cồn chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu hoặc 0,25 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng.
• Trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Mức 2: Nồng độ cồn vượt quá 50 mg đến 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,25 mg đến 0,4 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 6 triệu đồng đến 8 triệu đồng.
• Trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Mức 3: Nồng độ cồn vượt quá 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,4 mg/1 lít khí thở.

• Phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
• Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.

Như vậy, người điều khiển xe máy uống rượu bia rồi tham gia giao thông có thể phải đối mặt với mức phạt lên đến 10 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe trong thời gian dài.

4. Từ chối kiểm tra nồng độ cồn có bị xử phạt không?

Câu trả lời là CÓ. Đây là hành vi vi phạm và bị xử phạt ở mức nghiêm khắc.

Theo Điều 6 và Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô hoặc xe máy không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn của người thi hành công vụ sẽ bị xử phạt tương ứng với mức vi phạm nồng độ cồn cao nhất.

Cụ thể:

Đối với người điều khiển ô tô:

• Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.
• Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.

Đối với người điều khiển xe máy:

• Phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
• Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.

Như vậy, người điều khiển phương tiện không thể tránh bị xử phạt bằng cách từ chối thổi vào máy đo nồng độ cồn.

Cần phân biệt rằng, việc từ chối kiểm tra là một hành vi vi phạm hành chính độc lập theo quy định. Việc áp dụng mức phạt tương ứng không đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng đã xác định chính xác người đó có nồng độ cồn ở mức cao nhất.

5. Cảnh sát giao thông có quyền yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn trong trường hợp nào?

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, lực lượng chức năng có thẩm quyền thực hiện hoạt động kiểm tra, kiểm soát theo quy định.

Việc kiểm tra nồng độ cồn có thể được thực hiện trong các trường hợp:

• Kiểm tra theo kế hoạch, chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Kiểm tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về giao thông.
• Kiểm tra trong quá trình tuần tra, kiểm soát theo quy định.
• Kiểm tra khi giải quyết vụ tai nạn giao thông hoặc các tình huống cần thiết khác theo thẩm quyền.

Người tham gia giao thông có trách nhiệm chấp hành yêu cầu kiểm tra hợp pháp của người thi hành công vụ.

Nếu có thắc mắc về quy trình kiểm tra, người dân có quyền đề nghị cán bộ giải thích, ghi nhận ý kiến và thực hiện quyền khiếu nại theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, không nên tự ý chống đối hoặc cản trở việc kiểm tra.

6. Vi phạm nồng độ cồn gây tai nạn giao thông có thể bị đi tù không?

Đây là hậu quả pháp lý nghiêm trọng nhất đối với người điều khiển phương tiện sau khi sử dụng rượu bia.

Nếu người điều khiển ô tô, xe máy vi phạm nồng độ cồn và gây tai nạn giao thông, tùy tính chất, mức độ hậu quả và các yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Các trường hợp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự bao gồm:

• Gây tai nạn giao thông làm chết người.
• Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác đạt ngưỡng luật định.
• Gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản.
• Vi phạm quy định về an toàn giao thông trong tình trạng có nồng độ cồn và gây hậu quả thuộc trường hợp luật định.

Đặc biệt, theo khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự, người phạm tội thuộc trường hợp có nồng độ cồn vượt quá mức quy định có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm nếu hành vi gây ra hậu quả thuộc khung này.

Trong trường hợp hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, hình phạt có thể lên đến 15 năm tù theo khoản 3 Điều 260.

Ngoài trách nhiệm hình sự, người gây tai nạn còn có thể phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và tài sản cho người bị hại theo quy định của Bộ luật Dân sự.

7. Người vi phạm nồng độ cồn cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp?

Khi bị kiểm tra hoặc lập biên bản vi phạm nồng độ cồn, người dân cần lưu ý:

1. Chấp hành yêu cầu kiểm tra hợp pháp của lực lượng chức năng.
2. Kiểm tra thông tin cá nhân, phương tiện và nội dung biên bản.
3. Đề nghị giải thích nếu chưa hiểu căn cứ xử phạt.
4. Ghi rõ ý kiến của mình vào biên bản nếu có nội dung chưa đồng ý.
5. Lưu giữ giấy tờ, kết quả kiểm tra và các tài liệu liên quan.
6. Thực hiện quyền khiếu nại nếu có căn cứ cho rằng quyết định xử phạt không đúng pháp luật.

Nếu vụ việc có liên quan đến tai nạn giao thông, thương tích hoặc tử vong, người vi phạm cần được tư vấn pháp lý sớm để xác định trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự.

8. Công ty Luật Dragon tư vấn pháp luật về vi phạm nồng độ cồn

Các vụ việc vi phạm nồng độ cồn có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý, đặc biệt khi người điều khiển phương tiện gây tai nạn hoặc không đồng ý với kết quả xử lý của cơ quan chức năng.

Công ty Luật Dragon cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý:

• Tư vấn mức phạt vi phạm nồng độ cồn đối với ô tô, xe máy.
• Tư vấn hành vi từ chối kiểm tra nồng độ cồn.
• Tư vấn khiếu nại quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
• Tư vấn các trường hợp bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.
• Luật sư tham gia bào chữa trong vụ án tai nạn giao thông có yếu tố nồng độ cồn.
• Tư vấn trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi gây tai nạn.
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị hại và người bị buộc tội.

KẾT LUẬN

Vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện giao thông có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng. Người điều khiển ô tô, xe máy không chỉ phải đối mặt với mức phạt tiền lớn mà còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.

Đặc biệt, hành vi từ chối kiểm tra nồng độ cồn không giúp người vi phạm tránh được trách nhiệm mà còn bị xử phạt theo mức cao nhất tương ứng với loại phương tiện.

Nếu vi phạm nồng độ cồn và gây tai nạn nghiêm trọng, người điều khiển phương tiện còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.

CÔNG TY LUẬT DRAGON

Luật sư Nguyễn Minh Long – Giám đốc.

Website: www.giaothongvietnam.vn

Website: www.congtyluatdragon.com

Email: dragonlawfirm@gmail.com

TƯ VẤN PHÁP LUẬT – LUẬT SƯ BÀO CHỮA – BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP.