Gần 5.000 camera AI giúp thay đổi điều hành giao thông tại Hà Nội

Sự hiện diện của trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước thay đổi căn bản phương thức điều hành và quản lý trật tự giao thông tại Hà Nội. Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức tuần tra truyền thống, thành phố đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình giám sát thông minh. Sau 6 tháng đưa hệ thống 1.837 camera AI vào vận hành thử nghiệm ở giai đoạn 1, Thủ đô đã ghi nhận những chuyển biến vô cùng rõ nét và tích cực trong tổ chức giao thông.

Hiệu quả lớn nhất mà hệ thống này mang lại không chỉ dừng lại ở các con số kỹ thuật, mà chính là việc góp phần thay đổi sâu sắc ý thức của người tham gia giao thông. Khi việc giám sát, phát hiện và ghi nhận vi phạm được thực hiện một cách liên tục, xuyên suốt và hoàn toàn khách quan bằng công nghệ, người dân đã tự giác nâng cao tính kỷ luật khi di chuyển trên đường.

1. Giai đoạn 1: Từ “Làn sóng xanh” đến điều khiển theo thời gian thực

Trải qua nửa năm vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh với mô hình thí điểm ban đầu, hệ thống đã chứng minh được năng lực tối ưu hóa dòng dòng phương tiện vượt trội.

Hiệu quả thực tế tại các nút giao:

Nhờ mạng lưới 1.837 camera AI được bao phủ tại 195 nút giao trọng điểm, lực lượng chức năng đã thiết lập thành công 22 tuyến “làn sóng xanh”. Hệ thống tự động điều khiển tín hiệu đèn dựa trên việc đo đếm lưu lượng phương tiện thực tế theo thời gian thực thay vì chạy theo chu kỳ cố định. Kết quả cho thấy khả năng thông xe qua các nút giao đã được cải thiện đáng kể, tăng từ 4% đến 18%.

Một ví dụ điển hình dễ nhận thấy nhất là trên trục đường phố Huế – Hàng Bài. Khi người dân di chuyển ổn định với tốc độ duy trì khoảng 25 – 30 km/h, hệ thống đèn tín hiệu sẽ tự động tính toán để tối ưu chu kỳ xanh, giúp dòng xe gần như thông suốt liên tục và không phải dừng chờ đèn đỏ.

Bên cạnh đó, dữ liệu thông minh thu thập từ camera AI cũng đã hỗ trợ đắc lực cho lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) xử lý dứt điểm 5 điểm nghẽn giao thông phức tạp, trong đó giải tỏa hoàn toàn 2 điểm ùn tắc kéo dài. Hệ thống tập trung quét và phát hiện các hành vi vốn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn và xung đột giao thông như vượt đèn đỏ hay đi sai làn đường quy định.

2. Bứt tốc giai đoạn 2: Hoàn thiện hạ tầng công nghệ quy mô lớn

Dù đạt được những thành tựu bước đầu rất khả quan, lượng camera ở giai đoạn 1 mới chỉ đáp ứng được khoảng 35% nhu cầu quản lý thực tế của một đô thị đặc biệt như Hà Nội. Chính vì vậy, lực lượng chức năng đã thần tốc triển khai giai đoạn 2 của dự án nâng cấp Trung tâm Thông tin chỉ huy. Chỉ sau vỏn vẹn gần 90 ngày triển khai quyết liệt, các hạng mục trọng tâm đã cơ bản hoàn thành và sẵn sàng đi vào vận hành chính thức.

Trong giai đoạn này, hệ thống được bổ sung thêm tới 2.460 camera AI chuyên dụng với các công năng phân tách rõ ràng:

Bảng thống kê chi tiết các hạng mục thiết bị lắp đặt trong Giai đoạn 2

3. Hướng tới “Bộ não số” toàn diện của đô thị thông minh

Khi toàn bộ dữ liệu của hai giai đoạn được hợp nhất, tổng số camera AI kết nối trực tiếp về Trung tâm chỉ huy sẽ đạt con số gần 5.000 mắt quét, nâng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu quản lý giao thông toàn thành phố lên trên 50% (cụ thể đạt khoảng 52%). Đây chính là nền móng vững chắc để hình thành kho dữ liệu lớn (Big Data) phục vụ cho giao thông thông minh nói riêng và đô thị thông minh nói chung.

Trong tương lai gần, hệ thống sẽ phát huy năng lực toàn diện thông qua các cơ chế tự động hóa:

• Dự báo và phòng ngừa sớm: Không chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra, hệ thống có khả năng tự động phân tích và đưa ra cảnh báo sớm về các điểm có nguy cơ ùn ứ. Từ đó, lực lượng CSGT có thể chủ động phân luồng, điều tiết giao thông từ xa, ngăn chặn tối đa tình trạng tắc nghẽn cục bộ kéo dài.

• Hỗ trợ phân luồng trực tiếp: 36 bảng thông tin giao thông điện tử (VMS) được kết nối trực tuyến sẽ liên tục cập nhật tình hình mật độ giao thông để người đi đường chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp.

• Trợ lý số cho lực lượng hành pháp: Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như một người trợ lý đắc lực, giải quyết và phân loại khối lượng dữ liệu khổng lồ truyền về mỗi giây, giúp tối ưu hóa sức người.

Không dừng lại ở lĩnh vực an toàn giao thông, hệ thống camera AI này còn được định hướng mở rộng phạm vi ứng dụng sang quản lý trật tự đô thị và môi trường. Hệ thống sẽ tự động phát hiện các hành vi lấn chiếm lòng lề đường làm nơi kinh doanh, dừng đỗ phương tiện sai quy định, tập kết rác thải hoặc vật liệu xây dựng trái phép, cũng như phối hợp phát hiện các điểm ngập úng, ô nhiễm môi trường gây ảnh hưởng tới đời sống an sinh của người dân.

4. Tầm nhìn chiến lược từ các nhà quản lý

Nhận định về bước tiến công nghệ này, đại diện các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an thành phố Hà Nội đều khẳng định giá trị cốt lõi của dự án nằm ở tầm nhìn dài hạn.

• Trung tá Phạm Quang Minh (Phó Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và Điều khiển đèn tín hiệu giao thông – PC08): Chia sẻ rằng hạ tầng mới tạo ra một bệ phóng lý tưởng để tiếp tục mở rộng mạng lưới giám sát sâu rộng hơn nữa trong những năm tiếp theo.

• Trung tá Đào Việt Long (Phó Trưởng phòng PC08): Nhấn mạnh góc độ chiến lược rằng giá trị lớn nhất của dự án không chỉ đơn thuần là việc gia tăng số lượng các mắt camera, mà là việc hình thành được một nguồn dữ liệu sạch, phong phú phục vụ cho bài toán quản trị và phát triển tổng thể đô thị thông minh.

• Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng (Giám đốc Công an thành phố Hà Nội): Khẳng định tại Hội nghị báo cáo tiến độ chiều ngày 29/6 rằng với gần 5.000 camera AI, lực lượng Công an Thủ đô kỳ vọng sẽ sở hữu một nền tảng dữ liệu số cực kỳ quan trọng. Bước đi này sẽ thay đổi hoàn toàn phương thức điều hành truyền thống sang công nghệ số, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, an toàn và thông minh bền vững.